Overslaan en naar de inhoud gaan

Medische toepassingen van ioniserende straling

  1. Gebruik van ioniserende straling
  2. Radiologie
  3. Nucleaire geneeskunde
  4. Radiotherapie
     

Gebruik van ioniserende straling

Ioniserende straling worden in de medische wereld zowel voor diagnostische als voor therapeutische doeleinden gebruikt.

‘Medische beeldvorming’ is een verzamelnaam voor verschillende technieken die het lichaam voor diagnostische doeleinden in beeld brengen met volgende doeleinden :

  • stellen van diagnoses ;
  • beoordeling van een eventuele uitbreiding van een ziekte ;
  • vroegtijdig opsporen en op volgen van ziekten ;
  • ondersteunen medische ingrepen ;
  • evalueren behandelingen. 

Medische beeldvorming wordt opgesplitst in twee gebieden: radiologie (inclusief gebruik in de tandheelkunde) en nucleaire geneeskunde. In elk gebied kunnen verschillende soorten onderzoek worden aangeboden aan de patiënt.

De stralingsdosis is afhankelijk van de toegepaste beeldvormingstechniek en het aantal onderzoeken.

  Bron van bestraling Duur van de natuurlijke blootstelling om deze stralingsdosis te bereiken
Activiteiten uit het dagelijks leven 4 uur in een passagiersvliegtuig (vanwege de grotere hoogte en de dunnere atmosfeer) 1 dag
7 dagen skiën in de bergen 1 dag
Radiografie (röntgenfoto) Radiografie van de buik 3 maanden
Radiografie van het bekken 4 maanden
Radiografie van de lage rug (vooraanzicht) 2 maanden
Radiografie van de lage rug (zijaanzicht) 3,5 maanden
Radiografie van de lage rug (volledig onderzoek) 14 maanden
Radiografie van de longen (vooraanzicht) 3 dagen
Radiografie van de longen (zijaanzicht) 10 dagen
Radiografie van de longen (vooraanzicht in de bed) 3 dagen
CT-scan CT van de buik 4 jaar
CT van de lage rug 4 jaar
CT het hoofd 8 maanden
CT van de sinussen 1 maand
CT van de thorax 21 maanden
Nucleaire Geneeskunde Onderzoek skelet 19,5 maanden
Onderzoek schildkier 3 tot 9 maanden
Onderzoek doorbloeding longen 9 maanden
Onderzoek doorbloeding hersenen 20 maanden
Onderzoek van de nieren 5 tot 6,5 maanden
Onderzoek naar maagreflux 2 maanden
Onderzoek galwegen 11 maanden
Onderzoek doobloeding van het hart 15,5 tot 26 maanden
Onderzoek werking hartventrikels 19 maanden
PET onderzoek 22 maanden
Tandheelkunde Twee gewone radiografieën van de tanden 1 dag
Radiografie van een volledig kaak (orthopantomogram/ panoramische opname) 1 dag
Conebeam CT 2 tot 20 dagen

Bron : https://www.zuinigmetstraling.be/nl

De keuze voor het goede onderzoek  is niet altijd evident. Elke patiënt en situatie is namelijk anders en de keuze van het beeldvormende onderzoek is afhankelijk van verschillende factoren. Een goede techniek voor één bepaalde aandoening is daarom niet de juiste aanpak bij een andere. Elke methode heeft zijn sterke en zwakke punten. Ongeacht het onderzoek, is het essentieel om de grondbeginselen van de stralingsbescherming toe te passen.

In het belang van de radiobescherming van de patiënt en om de keuze van de arts te vergemakkelijken, zijn er aanbevelingen voor de medische beeldvorming uitgegeven door de Belgische Vereniging voor Radiologie waardoor het mogelijk is om te zien welk onderzoek het meest geschikt is voor een bepaalde aandoening. Zoals hierboven reeds is aangegeven, kan het echter nodig zijn om een ander onderzoek voor een welbepaalde patiënt te kiezen.

In de radiotherapie en de therapeutische nucleaire geneeskunde worden patiënten lokaal met hoge dosissen bestraald voor behandeling van kanker. De kwaadaardige cellen worden bestreden met hoge dosissen, terwijl men het omliggende gezonde weefsel zo weinig mogelijk wil schaden.